Contextuele Berichten

Sinds 1995 is Contextuele Berichten het vaktijdschrift voor het contextueel pastoraat. Het blad verschijnt viermaal per jaar. Aan de hand van concrete thema's in het persoonlijke leven, in de wereld van de pastorale praktijk, maar soms ook in maatschappelijk en politiek verband krijgen de contextuele begrippen in Contextuele Berichten diepte en kleur. Vooral voor hen die de opleiding volgen of gevolgd hebben is het blad een goed middel om contextuele theorie en pastorale praktijk met elkaar te blijven verbinden. Typisch contextuele begrippen als loyaliteit, legaat, parentificatie, balans van geven en nemen, meerzijdig gerichte partijdigheid, roulerende rekening en ontschuldigen, komen regelmatig in de artikelen aan de orde. Daarnaast wordt gezocht naar verbindingen tussen het contextuele gedachtegoed en bijbels-theologische bezinning..

Elk nummer begint met de rubriek Opnieuw aangesproken, verzorgd door Annette Melzer en Kees Bregman, waarin zij de relevante contextuele begrippen verbinden met het thema.

Inhoudsopgave verschenen jaargangen

De inhoud van de verschenen jaargangen van Contextuele Berichten vindt u hier:

Inhoudsopgave Jaargangen juli 2021

Redactie

De redactie bestaat uit David van Veen (voorzitter), Wessel Westerveld en Mendie Hofma (eindredactie),  Kees Bregman, Helmer le Cointre, Eric Koster, Ineke Lamers, Ko Sent.

Redactiesecretariaat, administratie en abonnementen: Ineke Breugem, Galjoot 1, 3123 BE Schiedam, e-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. 
Contextuele Berichten wordt uitgegeven door Skandalon te Middelburg; een abonnement kost € 30,00 per jaar.

Contextuele Berichten Lente 2020, Speciale editie, kennismaken met Contextueel Pastoraat

Dit is een bijzondere uitgave van Contextuele Berichten, een introductie in het contextueel pastorale gedachtegoed. Met prachtige foto’s van Marleen B. Berg.

De aanleiding voor dit nummer is dat 100 jaar geleden de founding father van het contextuele gedachtegoed Ivan Boszormenyi-Nagy werd geboren. U zult Nagy in dit nummer veel tegenkomen; op elke pagina ademt hij mee. Het blad is vooral gericht – als promotienummer – op professionals in de geestelijke verzorging en de kerkelijke gemeente die zoeken naar verdieping van hun professie. Het gaat over het contextuele gedachtegoed en – als uitvloeisel daarvan – het contextueel pastorale denken, zoals dat in de jaren tachtig op reflectie is gezet door Aat van Rhijn (overl. 2002) en Hanneke Meulink-Korf. Alle auteurs zijn gepokt en gemazeld in dit gedachtegoed. Een wijze van denken en kijken, die niet zo eenvoudig en eenduidig is en bovendien voortdurend in beweging. Contextueel pastoraal kijken vereist een lenige geest, een scherp-warme blik, veel geduld en inslijping van het begrippenkader en het jargon. De inhoudsopgave illustreert de verschillende aanvliegroutes. Daar hebben we bewust voor gekozen – kennismaken kan op veel manieren: inleidend, dialogisch, persoonlijk, praktisch, wijsgerig, filmisch, beeldend en poëtisch.

Herst 2020, Zonder kinderen en kleinkinderen

Dit nummer  is ontstaan naar aanleiding van het nummer Grootouders (Winter 2019). Wie over grootouders schrijft, heeft het ook over kleinkinderen. En dus óók over kleinkinderloosheid - maar dat is nauwelijks aan bod gekomen in dat Grootouders-nummer. We hebben – iets meer dan altijd – geprobeerd om er een gestroomlijnd en gebalanceerd geheel van te maken. Niet om ‘laatste dingen’ over geen kinderen en kleinkinderen te kunnen zeggen. Want iedere liefhebber van de contextueel-pastorale benadering, weet dat ‘laatste dingen’ continu in beweging zijn en van positie wisselen. Het is nooit wat je ziet en als het dat wel is, duurt dat maar even. Wel om zoveel mogelijk verschillende stemmen vanuit verschillende denkwijzen over dit onderwerp voor het voetlicht te brengen. Zo heb ik bijvoorbeeld geleerd dat kinderloos iets heel anders is dan kindervrij – en dat het allebei bestaat. Uit de archieven ontdekten we overigens een eerder nummer over dit onderwerp – uit het begin van dit millennium (2003). Dus we schrijven klaarblijkelijk met de regelmaat van het komen van de generaties over het uitblijven daarvan… In 2038 weer een keer? 

Winter 2020, Hanneke

Dit is een bijzonder nummer. Het is namelijk helemaal samengesteld uit (delen van) artikelen van de hand van de ‘founding mother’ van het contextueel-pastorale denken in Nederland, Hanneke Meulink-Korf. Samen met Aat van Rhijn (overleden in 2002) als ‘founding father’ heeft Hanneke vanaf de tachtiger jaren van de vorige eeuw een enorme bijdrage geleverd aan de verspreiding en een goed begrip van de gedachtewereld van de grondlegger van de contextuele therapie Ivan Boszormenyi-Nagy. Op creatieve en doordachte wijze is zijn denkwereld door Hanneke (en Aat) verbonden met Joodse denkers als Buber en Levinas. Inmiddels ontbreekt dit gedachtegoed niet in de bagage van menig geestelijk verzorger, pastor en dominee. Dat pastoraal-contextuele denken - als een milde regen voor een tuin van allerlei allooi. Alles wat bloeit en groeit deelt erin mee en het hemelwater sijpelt heerlijk langzaam, maar onmiskenbaar door tot op de wortels. Met ook altijd zonneschijn na regen. Honderd bloemen bloeien…We zijn Ilse Siebesma-Niewöhner en Kees Bregman zeer erkentelijk voor hun werk voor dit nummer – want zij hebben het samengesteld en geredigeerd.

Lente 2021, Legaat en Delegaat, uitzeven en doorgeven

Eens in het jaar willen we een contextueel begrip belichten; opfrissen wat het ook alweer betekent en het daarna van verschillende kanten bekijken. Te midden van een pandemie die leeftijdsgroepen op heel verschillende manieren treft, en in de aanloop naar de verkiezingen, stelden wij onszelf de vraag: wat kunnen wij zoal erven van de vorige generatie en wat geven we daarvan door aan de volgende? Gunnen wij het onszelf (en de ander die na ons komt) om het erfgoed ‘eigen’ te maken? Kunnen wij als pastores en geestelijk verzorgers mensen helpen om die vragen voor zichzelf te beantwoorden, juist met het oog op de generatie die komt? Het resulteerde in verhalen uit de praktijk over geloofsen waardenoverdracht, over materiële erfstukken (zoals meubels) die ons in de weg staan en geestelijke erfstukken (overtuigingen, opdrachten) die we, vaak onbewust, doorschuiven. Het komt erop aan om steeds opnieuw te onderscheiden wat in deze tijd en omstandigheden helpend is, leven-gevend, en wat, met respect en dankbaarheid voor het gegevene, toch beter getransformeerd of zelfs achtergelaten kan worden. Wij vertrouwen erop dat dit ook zal gelden voor deze editie van Contextuele Berichten; dat er gedachten in staan die u mee kunt nemen en wellicht weer kunt doorgeven.

Zomer 2021, Het zgn. zwembadnummer

Veel mensen die kennis gemaakt hebben met de contextuele benadering, zullen ervaren dat dit een verrijkende (én verreikende) manier van kijken en luisteren is. Allereerst natuurlijk voor het pastorale werk. Maar daarnaast neem je het ook met je mee in de dagelijkse omgang met familie, vrienden en collega’s. Ineens ben je aan het luisteren met vier (of vijf) dimensies in je achterhoofd en merk je alert te zijn op wat er gezegd wordt en wat niet; op wie in het verhaal benoemd wordt en wie niet… Zonder therapeutisch of pastoraal te willen zijn, kan het soms toch goed doen om iets daarvan te benoemen. Het is een bril die niet makkelijk meer af gaat: ook bij het kijken van een film of het lezen van gedichten of een boek, vallen je andere dingen op. Wat er ook gebeurt tussen mensen, je ziet balansen bewegen; de manier waarop personages elkaar recht proberen te doen en (soms op de meest onbeholpen manieren) voor elkaar zorgen.

In dit zomernummer van Contextuele Berichten (dat in redactiejargon eerbiedig ‘het zwembadnummer’ wordt genoemd) willen we graag een tiental miniatuurtjes met u delen. Korte stukjes waarin een link wordt gelegd tussen een boek, muziek, technische snufjes, beeldende kunst, losse invallen of gedachtekronkels enerzijds en het contextueel denken anderzijds. Daarnaast nog tweemaal stevige kost: boekbesprekingen van contextuele literatuur van kaliber. Kees Bregman vertelt over het boek van Jaap van der Meiden en Ko Sent licht het boek van Neeltje van Doorn toe.